«Welcome to the Uncanny».
Αυτός είναι ο τίτλος του φετινού Athens Digital Art Festival το οποίο μας προσκαλεί να γνωρίσουμε έναν κόσμο ανοίκειο, έναν κόσμο όπου τα όρια της τεχνητής νοημοσύνης μπερδεύονται με εκείνα της ανθρώπινης υπόστασης και τα ρομπότ συνυπάρχουν αρμονικά (;) με τους ανθρώπους μέσα σε ένα νέο τεχνολογικό περιβάλλον, επαυξημένης πραγματικότητας όπου τίποτα δεν είναι όπως ακριβώς φαίνεται.
Στο πλαίσιο του Φεστιβάλ, ο Διευθυντής του ADAF Ηλίας Χατζηχριστοδούλου, μιλά στο ΣΙΝΕΜΑ για την εξέλιξη του Φεστιβάλ από το 2005, τα όρια του ανθρώπου με την τεχνολογία, αλλά και την αγάπη του για την Αθήνα των καλύτερων αναμνήσεών μας.
Η φετινή επιλογή της θεματικής του Athens Digital Arts Festival, “Welcome to the Uncanny”, «καλωσορίζει» τον επισκέπτη στην εποχή του ανοίκειου και σε μια γνώση που βρίσκεται πέρα από τα ανθρώπινα, αντιληπτικά όρια, την ίδια στιγμή που αυτή ακριβώς η εποχή και η γνώση κατασκευάζεται από ανθρώπινα χέρια. Μήπως αυτή η αίσθηση του ανοίκειου απορρέει και από το γεγονός ότι ο άνθρωπος έχει πια απομακρυνθεί από την φυσική του κατάσταση και έχει μετατραπεί σε τεχνολογικό «θεό»;
Όσο θυμάμαι την διοργάνωση και τον ίδιο μου τον εαυτό, πάντα θέλουμε να παρουσιάσουμε ό,τι πιο προηγμένο, το “next thing” την τεχνολογία εκείνη που θα μας βγάλει από την καθημερινότητά μας, αλλά και που θα την αλλάξει και προς το καλύτερο.
Η παράμετρος του ανθρώπου, όμως, πάντα είναι το Α και το Ω για εμάς, εξού και η τεχνολογία της διάδρασης στο φεστιβάλ που είναι υψηλός παράγοντας για την καλύτερη εμπειρία του κοινού. Μια απόλυτα διαδραστική διοργάνωση που εξερευνά τα ανθρώπινα όρια. Μια διοργάνωση που δίνει την ευκαιρία στο κοινό να είναι μέρος και συνδημιουργός πολλές φορές των έργων, και όχι παθητικός δέκτης.
Η έννοια του ανοίκειου μας έκανε να δούμε εις βάθος και να μελετήσουμε περισσότερα από 4.000 έργα, παρουσιάζοντας 165 έργα τόσο στην αναλογική όσο και στην ψηφιακή εκδοχή του ADAF (online.adaf.gr).
Και μιας που μιλούμε για τα όρια του ανθρώπου με την τεχνολογία, τώρα τα όρια αυτά έχουν γίνει όντως πολύ λεπτά. Δημιουργούμε τον ψηφιακό εαυτό μας, μιλούμε μαζί του, ζούμε μαζί του. Είμαστε αυτάρκεις; Σημαντικά ερωτήματα κάθε μέρα έρχονται να προστεθούν. Η ελευθερία των μηχανών ήταν κάτι που μέχρι σήμερα το βλέπαμε στις ταινίες επιστημονικής φαντασίας και το τελευταίο διάστημα ακούμε όλο και πιο συχνά σε συζητήσεις ότι «πάει πλέον έχει ξεφύγει το ΑΙ (machine learning) και δεν μαζεύεται».
Ας ελπίζουμε σε ένα μέλλον που απλά θα συνεχίσουμε να απολαμβάνουμε ψηφιακές ευκολίες και η ευχαρίστηση θα συνεχίζει να συνδυάζεται με ανθρώπινα δεδομένα και συνθήκες.
Από το «Copacabana Machine Sex» του Bill Vorn
Κατά τις τρεις μέρες του φεστιβάλ, ο κόσμος θα μπορέσει να επισκεφτεί και να παρακολουθήσει μια ποικιλία δρώμενων – εγκαταστάσεις, έργα VR, προβολές video art και animation. Υπάρχει χώρος για αυτού του είδους τα έργα video art και animation στις ελληνικές αίθουσες;
Ήταν 2005 όταν το ξεκινήσαμε όλο αυτό. Τότε ως Athens Video Art Festival – και μέσα σε μια δεκαετία το ζήσαμε να εξελίσσεται σε Athens Digital Arts Festival και ζήσαμε μαζί του όλο αυτό το πέρασμα. Εξοικειώσαμε το κοινό, δημιουργήσαμε μια κοινότητα, νιώσαμε πώς είναι να έρχεται κόσμος από το εξωτερικό με όλα τα οφέλη που συνεπάγονται στην ανάπτυξη της τοπικής κοινωνίας από αυτό, και μάλιστα είδαμε να γεννιούνται μέσα από την κάθε διοργάνωση, αλλά και παράλληλες δράσεις αυτής, ποικίλα πρότζεκτ, διακρατικές συνεργασίες, και γενικά αυτό που θα περιέγραφε πολύ δόκιμα η ελληνική λέξη «Όσμωσις».
Το φεστιβάλ από την φύση του έχει μια μεγάλη ποικιλία στο είδος των ψηφιακών τεχνών και πολλές κατηγορίες που όσο περνούν τα χρόνια αυξάνονται ακόμη περισσότερο (με νεότερες προσθήκες τις κατηγορίες Augmented Reality / Virtual Reality / Mixed Reality, αλλά και Games), δίνοντας στην διοργάνωση τον χώρο που της αναλογεί.
Και αυτό ξεκινά από εμάς τους ίδιους που πειραματιζόμαστε έντονα με το κάθε τι, που μας αρέσει να συνδυάζουμε τα μέσα, και πάνω από όλα να είμαστε ανοιχτοί στο να μεταδώσουμε την γνώση και την πληροφορία.
Φέτος, στην τριήμερη αυτή γιορτή, το κοινό και στα 3 σημεία της διοργάνωσης (Σύνταγμα, Ομόνοια, Πανεπιστήμιο), θα μπορεί να κάνει έναν περίπατο και να βιώσει μια κατάσταση. Να προβληματιστεί ευχάριστα και γιατί όχι να σκεφτεί για το τι μέλλει γενέσθαι.
Η Video Art και το Animation πάντα πίστευα ότι έχουν θέση στο πανί, είτε σε θεματικά – μονοθεματικά φεστιβάλ όπως το ADAF, είτε ως μια εμπειρία που θα μπορούσε να συνοδεύσει μια προβολή. Ακόμη εκτιμώ τον συνδυασμό ταινιών μικρού μήκους πριν απολαύσω μια κινηματογραφική παραγωγή.
Τα special screenings Uncanny Intimacies Part 1 & 2 εισάγουν το θέμα του φετινού φεστιβάλ, επαναπροσδιορίζοντας την Κοιλάδα του Ανοίκειου.
Μια πληθώρα προβολών περιμένει και όσους βρεθούν στον κινηματογράφο ΑΣΤΟΡ με συλλογές animation, μεταξύ άλλων, που απευθύνονται και σε παιδιά, με τίτλο “ADAF KIDS”. Μιλήστε μας λίγο για την συγκεκριμένη κατηγορία. Τι μπορεί να περιμένει να δει ένα παιδί στις εν λόγω προβολές;
Η συνεργασία μας με τον Κινηματογράφο ΑΣΤΟΡ είναι πράγματι κομβική. Εκεί ξεδιπλώνεται το μεγαλύτερο μέρος της διοργάνωσης, καθώς επίσης και στην ίδια την Στοά Κοραή διαλέξαμε να στήσουμε και την μεγάλου μεγέθους εγκατάσταση «VR VALLEY», ένα πράσινο σποτ στο κέντρο της Αθήνας με τα καλύτερα έργα εικονικής και επαυξημένης πραγματικότητας. Όλα τα special screenings και όλες οι προβολές των κατηγοριών Video Art & Animation έχουν βρει την ιδανική στέγη για φέτος και μάλιστα αποφασίσαμε να δημιουργήσουμε και μια νέα ενότητα στο πρόγραμμά μας με τίτλο «ADAF After Dark», 23:00 – 24:00 με έργα explicit περιεχομένου.
Εκτός από τους ενήλικους βέβαια έχουμε και τις οικογένειες. Για εμάς το ADAF KIDS είναι ένα επίσης μεγάλο κεφάλαιο. Παιδιά και γονείς θέλουμε να απολαύσουν μαζί ένα εξειδικευμένο περιεχόμενο, κάτι που να το βιώσουν παρέα. Το «ADAF KIDS» θα πραγματοποιηθεί το Σάββατο και την Κυριακή από τις 18:00 έως τις 19:00.
Φωτογραφία από την μικρού μήκους «Η Αξιότιμη Κυρία Λιέν Μουρλέν» της Ελένης Ξουπά
Υπάρχει κάποια συγκεκριμένη προβολή από αυτές που θα πραγματοποιηθούν στο ΑΣΤΟΡ, την οποία θα προτείνατε σε κάποιον που θα ήθελε να έρθει για πρώτη φορά σε επαφή με την έννοια του ανοίκειου;
Δεν είναι κλισέ ότι δεν μπορώ να ξεχωρίσω κάποια προβολή. Αλλά σκεφτείτε ότι οι επιμελητές των κατηγοριών Video Art, Animation και 360o videos και VR του φεστιβάλ (Άλεξ Καραντάνας / Κωνσταντίνος Χαλδαίος – Ιωάννα Παπακώστα / Popesz Csaba Lang & Elwira Wojtunik) σμιλεύσανε ένα πρόγραμμα ανάμεσα σε χιλιάδες συμμετοχές του είδους. Θα τολμούσα όμως να πω, εν μορφή σπόιλερ, ότι αξίζει κάποιος να παρακολουθήσει τις προβολές του «ADAF After Dark», την Παρασκευή και το Σάββατο 23:00 – 24:00.
“The Mechanics of Fluids”
Με αφορμή τις τρέχουσες εξελίξεις σχετικά με την διατήρηση των αθηναϊκών, κινηματογραφικών αιθουσών και ιδιαίτερα μετά την απόφαση του Κεντρικού Συμβουλίου Αρχιτεκτονικής του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, που κρίνει διατηρητέα τη χρήση του ΑΣΤΟΡ, αλλά εγείρει ερωτήματα αναφορικά με την χρήση του ΙΝΤΕΑΛ, η αίσθηση του ανοίκειου, πιστεύετε, μπορεί να χαρακτηρίσει και την ζωή μας μέσα σε μια πόλη δίχως σινεμά;
Ελπίζω να συμβεί πραγματικά το παραπάνω με την εν λόγω απόφαση. Η Αθήνα αλλάζει συνεχώς, το μεγάλο στοίχημα είναι να διατηρήσει και θραύσματα από την νεότερη κληρονομιά της. Ολόκληρες γειτονιές αλλάζουν έντονα μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα με αποτέλεσμα να νιώθεις συχνά τουρίστας στην ίδια σου την πόλη.
Αγαπώ την Αθήνα, την πόλη με τις παλιές κεραίες στις ταράτσες των κτηρίων, και θέλω να σκέφτομαι θετικά, γιατί το έχω ανάγκη.
Δεν μπορώ να φανταστώ μια πόλη χωρίς το ξημέρωμα στον Λυκαβηττό, χωρίς τα ιστορικά της Σινεμά που σε αυτά μεγαλώσαμε και ζήσαμε από τις καλύτερες εμπειρίες μας. Όπως δεν μπορώ να φανταστώ και έναν ντόπιο να μην στηρίζει μια συνοικιακή επιχείρηση. Κάθε φορά που περνάω από την Πανεπιστημίου θυμάμαι τον παππού και στην συνέχεια τον πατέρα μου να τρώμε λουκουμάδες και αυτή να είναι η έξοδός μας. Θέλω να κρατήσω αυτές τις στιγμές μέσα μου.
Βλέπω όμως και τις νέες γενιές να ανοίγουν ξανά αλλά και να διατηρούν ιστορικά μαγαζιά και αυτό με κάνει να αναθαρρώ.
INFO
Το Athens Digital Arts Festival, το διεθνές φεστιβάλ ψηφιακών τεχνών της Ελλάδας, παρουσιάζει από 12 έως 14 Μαΐου ένα πολυπρισματικό πρόγραμμα με έργα διεθνών καλλιτεχνών για τρεις μέρες στο κέντρο της Αθήνας.
Διαβάστε περισσότερες πληροφορίες για τις κινηματογραφικές προβολές του Φεστιβάλ εδώ.
Αναλυτικά το πρόγραμμα του Φεστιβάλ στο επίσημο σάιτ 2023.adaf.gr.
